چطور مساله پژوهش را بیان کنیم؟

بیان مساله‌ی پژوهش، یکی از دغدغه‌های اصلی دانشجویان در نگارش پایان‌نامه است. در شروع پژوهش موضوع به صورت کلی در ذهن شکل گرفته است. اما برای جزییات آن نیاز به پرداختن مساله به صورت مناسب برای مخاطبان است. برای بیان مساله، دانش کافی باید در مورد موضوع وجود داشته باشد. بیان مساله فرد باید به خوبی مشخص شود. پس از آن، عنوان پژوهش نیز تعیین خواهد شد. همچنین نقش مناسبی در پیش بردن بخش‌های دیگر پژوهش تا رسیدن به نتیجه مطلوب را دارد.

در پژوهش‌های کاربردی و عملیاتی، مساله‌محوری نقش اساسی دارد. داشتن مساله برای پژوهش مناسب ضروری است. به این ترتیب که در موضوعی که به آن علاقه‌مند هستید، مساله و مشکلی وجود دارد. پژوهشگر با روشن کردن مساله و جلب نظر سایرین به مساله، باید بتواند پیشنهادهایی با توجه به استنادهایی از نظریات پیشین، ارائه دهد. در واقع همانند چراغی نور را به قسمت‌های تاریک قضایا تابیده و پس از روشن شدن موضوع، برای راه حل آن چاره‌ای اندیشیده می‌شود. برای این منظور می‌توانید مراحل زیر را پیش بگیرید:

  1. مشکل را شرح دهید.

در پژوهش، به دنبال حل مساله و راه حل‌های درست هستیم. برای رسیدن به راه‌حل باید مساله و مشکل را به درستی شرح دهید. باید سایرین را به این موضوع آگاه کنیم که مشکلی وجود دارد. البته باید شرح مشکل به گونه‌ای باشد که سایرین را قانع کند. در واقع یک مساله اساسی در یک موضوعی که همگان نسبت به آن بی‌توجه بودند، در بیان مساله تشریح می‌شود. گاهی مشکلی وجود دارد، اما زاویه دید شما از جنبه‌ی دیگری از مشکل نشات گرفته است. این زاویه دید باید به نحوی صحیح در بیان مساله توصیف شود.

  1. استدلال‌های منطقی بیاورید.

برای بیان مساله، جملات به صورت مقدمه‌های درست در جهت تشریح مشکل بیان شود. یک مقدمه کوتاه در مورد حیاتی بودن موضوع، اهمیت داشتن پرداختن به آن، ضررهایی که ممکن است در صورت وجود این مشکلات پیش بیاید، فوایدی که با این حل این مساله عاید جامعه خواهد شد. این‌ها نمونه‌هایی هستند که می‌تواند ضرورت مساله شما را تایید کند. در واقع استدلال‌هایی که به صورت منطقی توسط عموم قابل قبول هستند.

          ۳٫راه حل ارائه دهید. 

پس از آن‌که مشکل را به خوبی بیان کردید، باید بکوشید به حل مساله نیز بپردازید. حل مساله را با پژوهشی که قصد انجام آن را دارید، پیدا می‌کنید. باید به گونه‌ای خواننده را امیدوار کنید که با آن‌که مشکلاتی به این صورت وجود دارد، اما برای آن راه حل اساسی در چنته دارید. حل مساله و پیشنهادی برای جلوگیری از پیش آمدن مساله، مقدمه کار شما را تکمیل خواهد کرد. ارزش اصلی پژوهش در این بخش مشخص می‌شود. مساله‌ای وجود دارد، زمان و هزینه‎ای برای پژوهش صرف خواهد شد و انتظار می‌رود از دل این پژوهش مساله حل شود.

  1. به منابع پیشین استناد دهید.

هر یک از مقدماتی که ذکر می‌شود، باید با یک منبع موثقی گره خورده باشد. آثار پیشینیان را در کار خود به کار ببرید. به یاد داشته باشید، با این کار اعتبار کار خود را بالا می‌برید. موضوعی که قصد پرداختن به آن را دارید، باید از دید صاحبنظران حائز اهمیت باشد. در این میان شما نکته‌ی را به صورت خاص یافته‌اید. سعی شما در بیان مساله این است که، نظرات را به سمت نقطه‌ای مبهمی که در منابع پیشین ذکر شده است، ببرید.

برای این منظور قبل از آن که دست به نگارش پژوهش بزنید، منابع مرتبط به کار خود را جستجو و مطالعه کنید. منابع مرتبط با کار خود را در بیان مساله استناد دهید. برای این منظور می‌توانید از نرم‌افزار پژوهیار بهره بگیرید.

  1. کوتاه و گویا بیان کنید.

در پیشنهاده پژوهش یا پروپوزال تنها یک یا دو پاراگراف به بیان مساله اختصاص دارد. پس بکوشید در جملات روشن، واضح و صریح مطالب را بیان کنید. بیان مساله جمله کلیدی کل پژوهش شما محسوب می‌شود. باید سعی شود این جمله به صورت خوانا و گویا برای خواننده مطرح شود. پرهیز از حاشیه رفتن، پرداختن به موضوعات فرعی و عدم پیوستگی جملات، مشکلاتی هستند که بیان مساله را تهدید می‌کنند. هنر نگارش کوتاه و گویا مهارتی است که با تمرین بسیار بدست خواهد آمد.

برای مشاهده نمونه‌هایی از بیان مساله با کیفیت خوب می‌توانید به این لینک مراجعه کنید.

    نتیجه‌گیری:

یکی از بخش‌های مهم آغاز پژوهش، بیان مساله است. بیان مساله باید گونه‌ای باشد که سیر منطقی پژوهش شما را تشریح کند. برای این منظور به کار گیری نکاتی اساسی می‎‌تواند، شما را در طی کردن رسیدن به یک پژوهش جامع و کاربردی، یاری کند. در یک بیان مساله خوب می‌توانید به پس از شرح مشکل، از طریق استدلال‌های منطقی راه حل‌هایی را ارائه کنید. با استفاده از منابع پیشین اهمیت موضوع را روشن سازید. به کارگیری همه‌ی این نکات و بیان مساله به صورت کوتاه و گویا مسیر پژوهش را برای شما هموار خواهد ساخت.

این دو تب محتوی زیر را عوض میکنند.
کارشناس ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور). گروه نرم‌افزاری پژوهیار دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی(علم اطلاعات و دانش شناسی)، دانشگاه تهران

پاسخی بگذارید

128 بازدید از این صفحه انجام شده