مرور سرگذشت پژوهشی با نوار تایم‌لاین پژوهیار

نمودار، یکی از روش‌های نمایش یک یا چند داده، حسب تغییرات یک متغیر (مثلاً زمان) است. اگر متغیر ما «زمان» باشد، به نمودار فوق اصطلاحاً timeline یا خط زمان گفته می‌شود.

تایم‌لاین در نرم‌افزارهای مختلف کاربرد دارد. شاید آشناترین تایم‌لاین متعلق به شبکه اجتماعی فیس بوک باشد. فیس بوک از طریق راه اندازی تایم لاین برای کاربرانش اجازه دسترسی آنان به اطلاعات در گذشته را نیز فراهم کرده است.

کاربرد اصلی آن، در نرم‌افزار «پژوهیار» همان‌طور که از نامش پیداست، گزارشی به‌صورت تایم لاین از اطلاعات کتابخانه یا هر پوشه است، درواقع خط زمان پژوهیار، ترسیمی تاریخی از آیتم‌های یک مجموعه یا کل کتابخانه «پژوهیار» به‌صورت یک‌خطی در بازه زمانی قابل ‌تبدیل روز، ماه ، سال، دهه و حتی قرن بر اساس تاریخ انتشار، تاریخ افزودن و تاریخ تغییراست.

عملکرد اصلی این نوع خط زمان، از وب‌گاه (MIT SIMILE) که چهار نوع خط زمان را معرفی کرده، گرفته‌شده است.

فایده خط زمان:

در مورد این مطلب که چرا باید از خط زمان استفاده کرد، نظرات متفاوتی وجود دارد. به طور کلی ترسیم خط زمان، تاریخچه‌ای از فعالیت کاربر را به نمایش می‌گذارد. در جمع‌آوری داده‌های پژوهشی تاریخ انتشار و تاریخ دسترسی، یک یادآوری و یک نمایش ساده از سلایق استنادی و استفاده او در دوران تحصیل و پژوهشگری است.

یک گزارش‌گیری مناسب در بازه‌های زمانی ماهانه و سالانه نیز می‌تواند از طریق خط زمان صورت گیرد. سازمان‌ها و مراکز پژوهشی می‌توانند با استفاده از این گزارش، به صورت نمودار و جدولی برای اعضای هیئت علمی و سایر برنامه‌های پژوهشی تصمیم مناسب بگیرند.

به زبان ساده‌تر خط زمان تقویمی است که سرگذشت‌نامه نیز محسوب می‌شود، سرگذشتی از آنچه که مطالعه کردید، ذخیره کردید و استناد دادید.

در واقع سلیقه شما در پژوهش از خط زمان کتابخانه شما هویدا می‌شود. این ترسیم سلایق، شما را برای طی کردن مسیر در آینده راهنمایی می‌کند. گذشته پژوهشی برای شما یادآوری می‌شود و برای مطالب در آینده آماده خواهید شد.


برای استفاده درست از خط زمان نرم‌افزار”پژوهیار” ، مراحل زیر را اجرا کنید:

  • بر روی مجموعه دلخواه در ستون اول یا بر روی پوشه کلی کتابخانه خود کلیک کنید.
  • سپس از طریق کارها در نوارابزار «پژوهیار»، قسمت خط زمان را انتخاب کنید.
  • خروجی در مرورگر به‌صورت سیر زمانی نشان داده می‌شود. که می‌توانید با توجه به نوع تاریخ انتشار، تاریخ دسترسی یا تاریخ افزودن، نوع خروجی را بازسازی کنید.
  • پس از ایجاد خط زمان، سه ردیف با رنگ‌های طوسی و به ترتیب پررنگ‌تر مشاهده می‌شود. رنگ طوسی در بالا برای نمایش ماه، رنگ طوسی قسمت وسط برای نمایش سال و رنگ طوسی در ردیف آخر برای نمایش دهه به‌کار می‌رود.
  • در ستون وسط بخشی وجود دارد که برای انتخاب ‌عنوان،تاریخ، روز یا تاریخ درج‌شده در قسمت “پرش به سال” قرار گرفته است. و با استفاده از هر یک از فیلدها می‌توانید اطلاعات مربوط به آن قسمت را فیلتر کنید.
  • با کشیدن و حرکت دادن موس روی این ردیف‌ها می‌توانید در سیر تاریخی حرکت کنید. و با کلیک بر روی هرکدام از خط‌های پررنگی که به‌صورت عدد یک (۱) مشخص‌شده به همان آیتم کتابخانه یا مجموعه در کتابخانه‌تان راهنمایی می‌شوید.
  • همچنین امکان جستجو دقیق‌تر و فیلتر کردن آن به همراه اختصاص چهار رنگ (زرد، نارنجی، قرمز و آبی) وجود دارد. این ترکیب رنگ‌ها برای مجزا کردن هر یک از بخش‌های موضوعی است که کاربر علاقه دارد در خط زمان خود مشخص کند. اینچنین می‌تواند شخصی‌سازی‌های مربوط به خودش را انجام دهد.


برای اطلاعات بیشتر در مورد عمکرد خط زمان این لینک را ببینید. فیلم زیر را نیز در مورد کارکرد خط زمان ببینید:

سخن آخر

نمایش نهایی از خط زمان، عملکرد شما ازنظر نوع تغییر، ورود منابع به کتابخانه پژوهیار یا تاریخ نشر هر منبع را نمایش می‌دهد. به این صورت که درنهایت شما می‌توانید با تغییر بازه تاریخی به‌صورت ماهانه، روزانه، سالانه، دهه یا هزاره عملکرد خود، ناشر یا اطلاعات کتابشناختی درج‌شده را ملاحظه کنید.

ازآنجا که این نمودار بر روی یک خط زمانی همراه با تاریخ قرار می‌گیرد، می‌توانید برای محدود کردن و بهبود نتیجه، از مجموعه‌هایی در کتابخانه‌اتان استفاده کنید که می‌دانید تاریخ یکدستی از نظر نوع میلادی، هجری قمری یا شمسی دارند.

*اکثر مطالب این مقاله از اطلاعات پایگاه پژوهیار گرفته‌شده است.

این دو تب محتوی زیر را عوض میکنند.
کارشناس ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور). گروه نرم‌افزاری پژوهیار دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی(علم اطلاعات و دانش شناسی)، دانشگاه تهران

پاسخی بگذارید

569 بازدید از این صفحه انجام شده