آشنایی با انواع پایان نامه های ارشد و دکتری

نگارش پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد و مقطع دکترا شباهت‌های با یکدیگر دارد. ولی در عین حال تفاوت‌هایی هم با هم دارند. این تفاوت‌ها بدلیل عمق و ریشه هر یک از مقاطع تحصیلی است. همچنین هدف مقطع کارشناسی ارشد با مقطع دکترا متفاوت است. به همین منظور کوشیده می‌شود در دوره کارشناسی ارشد بیشتر با شکل و شیوه استناد آشنایی صورت گیرد. اما در دوره دکترا هدف از پایان‌نامه نویسی از آشنایی با روش تحقیق فراتر می‌رود. در این مقطع موضوع‌ها و عناوینی که مطرح می‌شود باید به صورت عمیق‌تری انجام گیرد. در ادامه کوشیده می‌شود مهم‌ترین تفاوت‌های این دو مقطع عنوان شود.

  تفاوت پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکترا

  1. پایان نامه ی کارشناسی ارشد و پایان‌نامه دکترا از نظر نحوه ی نگارش و محتوا با هم تفاوت‌هایی دارند. رساله‌ی دکترا از لحاظ محتوا پربارتر و حجیم‌تر از پایان نامه کارشناسی ارشد است.
  2. پایان‌نامه می تواند پژوهشی باشد که مطالعات و تحقیقات قبلی انجام شده را تکمیل کند. و از روش پژوهش‌های مروری و توصیفی استفاده شود. ولی پایان‌نامه دکترا لزوماً بایستی نتایج حاصل از پژوهش روی موضوعی نوین باشد.
  3. در پایان‌نامه دکترا اکثر بخش ها با توضیحات بیشتری همراه است. همچنین در رشته های مختلف در بعضی مواقع نیاز به ارائه ی ایده ای جدید است. که در نهایت منجر به ارائه ی نظریه ای جدید می‌گردد.
  4. نوع پروپوزال(پیشنهاد پژوهش) که برای پایان نامه دوره کارشناسی و دکترا ارائه می شود، نیز با هم متفاوت است. پروپوزال دوره ی دکترا نسبت به کارشناسی ارشد مفصل‌تر است. چون بایستی تشریح کاملی از آنچه که قرار است در پایان نامه ذکر گردد باشد. اما در پروپوزال ارشد مطرح شدن موارد ضروری کافی است.
  5. در دوره ی کارشناسی ارشد، هدف از نگارش پایان نامه ،آشنایی با پژوهش است. اما در صورتی که از دانشجویانی که دوره ی دکتری را گذارانده اند، انتظار می رود که در انجام پژوهش و نگارش رساله تسلط کافی را داشته باشند و پس از اینکه فارغ التحصیل شدند خودشان به صورت مستقل کار پزوهشی را بتوانند انجام دهند.
  6. پایان‌نامه دکتری نسبت به پایان نامه ی ارشد ،دامنه ی گسترده تر ،فرضیات قوی تر و تحلیل عالمانه تر و نوآوری بیشتری دارد.
  7. در پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد، دانشجو برای اولین بار به‌ طور جدی کار پژوهشی خود را آغاز می‌کند و از دانشجو انتظار می‌رود به اصول روش تحقیق توجه کند. در صورتی که که در رساله‌ی دکتری از دانشجو انتظار می‌رود نه تنها بایستی پژوهش او از اصالت و نوآوری برخوردار باشد.
  8. اندیشه‌ها، تفسیرها، و تحلیل‌ها در پایان‌نامه دکترا را دربارۀ هرگونه اطلاعات گردآوری شده، بیان کند. به عبارت دیگر در پایان‌نامه دکتری پژوهشگر باید بتواند نظریه ‌ای جدید ارائه دهد. یا نظریه‌ای بیان کند که ناقض یا تأییدکنند ی نظریات قبلی باشد.
  9. دانشجویان مقطع دکترا باید قادر باشند، در آینده راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های مقاطع کارشناسی ارشد را برعهده بگیرند. از این رو آشنایی با موضوع، بیان و روش پژوهش در رشته‌ی موضوعی خودشان بسیار حائز اهمیت است.
  10. در نمره دادن به مقاطع دکترا معمولاً داوران بدلیل مدت زمان بیشتری که دانشجویان دکترا دارند، انتظار چاپ مقاله در نشریات علمی_پژوهشی را دارند. در مقطع کارشناسی ارشد، زمان بسیار محدود تر است و اندکی از دانشجویان به چاپ مقاله نائل می‌آیند.
  11. سیر پیشینه پژوهش در مقاطع کارشناسی ارشد به گونه‌ای است که استفاده از منابع فارسی بیشتر از منابع انگلیسی به چشم می‌خورد. در مقطع دکترا به دلیل به روز بودن و جدید بودن عناوین خیلی بیشتر از منابع انگلیسی استفاده می‌شود. برای آشنایی با نحوه استناددهی به سایت پژوهیار مراجعه کنید.

نتیجه‌گیری:

نگارش پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا تفاوت‌‌هایی با یکدیگر دارند. ماهیت تفاوت در این پایان‌نامه‌ها در تفاوت در نوع آموزش در این دو مقطع است. بنابراین مفصل بودن پایان‌نامه‌های به این دلیل است که تفاوت‌های در نوع موضوع، بیان محتوا، اصالت و نوآوری، نظریه پردازی و … با یکدیگر دارند. بنابراین برای استفاده از پایان‌نامه‌های با موضوعات عمیق تر می‌توان به پایان‌نامه‌های مقطع دکترا مراجعه کرد. البته نباید نادیده بگیریم که تعدادی از پایان‌نامه‌های ارشد نیز از عمق نسبتاً مناسبی برخوردار هستند.

 

این دو تب محتوی زیر را عوض میکنند.
کارشناس ارشد پژوهشی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور). گروه نرم‌افزاری پژوهیار دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی(علم اطلاعات و دانش شناسی)، دانشگاه تهران

پاسخی بگذارید

175 بازدید از این صفحه انجام شده